Google ra mắt AI cho phép độc giả “trò chuyện” trực tiếp với hơn 100.000 ebook

Đọc một cuốn nonfiction và quên mất tác giả giải thích khái niệm nào đó ở chương mấy? Thay vì lật lại cả cuốn, giờ bạn có thể… hỏi chính cuốn sách.

Google vừa ra mắt Expert Intelligence, tính năng mới cho phép đưa những ebook đủ điều kiện đã mua trên Google Play Books vào Gemini Notebook. Từ đó, độc giả có thể đặt câu hỏi về nội dung, tạo quiz, infographic, audio overview hay tổng hợp những ý chính trong sách. Thậm chí có thể đặt cuốn sách cạnh nguồn dữ liệu của riêng mình: Google lấy ví dụ một độc giả kết hợp Food Rules của Michael Pollan với ảnh những món còn lại trong tủ lạnh để lên thực đơn cho cả tuần. 

Ở thời điểm ra mắt, Expert Intelligence đã hỗ trợ hơn 100.000 đầu sách, phần lớn là nonfiction tiếng Anh, từ Penguin Random House, Macmillan, Bloomsbury, Johns Hopkins University Press, O’Reilly Media và một số nhà xuất bản khác. Hơn 15 tác giả, trong đó có Michael Pollan, Steven Pinker và Jennifer Wallace, còn trực tiếp tham gia xây dựng các Featured Notebook với tài liệu bổ sung cho sách của mình. 

Nhưng phần đáng chú ý hơn cả có lẽ nằm ở cách Google làm việc với bản quyền.

Khác với việc hỏi một chatbot thông thường rồi nhận câu trả lời được tổng hợp từ lượng dữ liệu khổng lồ phía sau mô hình, khi một ebook được sử dụng trong Gemini Notebook, câu trả lời có thể được grounded trực tiếp vào chính nội dung cuốn sách và dẫn nguồn trở lại văn bản. Quan trọng hơn, người dùng phải sở hữu cuốn ebook đó trên Google Play Books; nếu chia sẻ notebook cho người khác, người nhận cũng phải mua sách mới có thể tiếp tục tương tác với nội dung. 

Chi tiết này khiến Expert Intelligence thú vị không chỉ như một tính năng dành cho người đọc, mà còn như một thử nghiệm mới trong mối quan hệ vốn khá căng thẳng giữa AI và ngành xuất bản. Thay vì lấy sách làm nguyên liệu cho AI trước rồi tranh luận về quyền tác giả sau, lần này công nghệ được xây dựng thông qua thỏa thuận trực tiếp với publisher, đồng thời giữ tên tác giả, nguồn trích dẫn và quyền truy cập vào sách trong hệ thống. Publishers Weekly thậm chí gọi đây là một ứng dụng AI cho sách mà các publisher dường như thực sự… thích. 

Google hiện mới bắt đầu với ebook, nhưng đã cho biết Expert Intelligence sẽ xuất hiện ở nhiều sản phẩm khác như Gemini và AI Mode trong Search; nguồn nội dung cũng dự kiến mở rộng sang textbook, subscription content và business research, trong khi các kế hoạch xa hơn được nhắc tới gồm academic journals và self-published books. 

Nếu mô hình này đi xa hơn, có lẽ câu hỏi thú vị không còn đơn thuần là “AI có thay đổi cách chúng ta đọc sách không?”

Mà là: liệu một cuốn sách trong tương lai sẽ kết thúc ở trang cuối — hay cuộc trò chuyện với nó chỉ mới bắt đầu từ đó?